Nội dung chính
Thủ tướng Canada Mark Carney đã công nhận “quan hệ đối tác chiến lược mới” trong buổi gặp gỡ lịch sử với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Đại lễ đường Nhân dân, Bắc Kinh.
Những cam kết chiến lược
Carney nhấn mạnh rằng hai bên sẽ “khai thác những giá trị tốt đẹp nhất của quá khứ để xây dựng một mối quan hệ mới phù hợp với thực tế toàn cầu”. Ông cho biết nông nghiệp, năng lượng và tài chính là ba lĩnh vực mà Canada và Trung Quốc có thể đạt tiến bộ nhanh nhất.
Nông nghiệp
Canada, với nguồn cung lúa mì, đậu và thịt bò chất lượng cao, mong muốn mở rộng thị phần tại Trung Quốc, nơi nhu cầu thực phẩm an toàn ngày càng tăng.
Năng lượng
Hai nước đang thảo luận về hợp tác trong năng lượng sạch, bao gồm công nghệ hydro và gió ngoài khơi, nhằm đáp ứng mục tiêu giảm carbon của cả hai bên.
Tài chính
Carney, người từng là Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Anh, đề xuất tạo ra các kênh tài chính đa dạng để giảm phụ thuộc vào hệ thống thanh toán do Mỹ chi phối.
Lịch sử căng thẳng và bước ngoặt mới
Quan hệ Canada‑Trung Quốc đã suy sụp vào năm 2018 khi Canada bắt giữ Meng Wanzhou, con gái sáng lập Huawei, theo yêu cầu của Mỹ. Đáp trả, Trung Quốc bắt giữ hai công dân Canada với cáo buộc gián điệp, đồng thời áp thuế quan lên hàng xuất khẩu của nhau.
Trong những năm tiếp theo, cả hai bên đã áp thuế quan lẫn nhau và Trung Quốc bị cáo buộc can thiệp vào bầu cử Canada – cáo buộc mà Bắc Kinh luôn phủ nhận.
Chiến lược giảm phụ thuộc vào Mỹ
Sau khi nhậm chức vào tháng 3/2025, Carney đã đề ra mục tiêu giảm độ phụ thuộc vào thị trường Mỹ, nhất là sau khi Tổng thống Donald Trump tăng thuế quan đối với thép, nhôm, ôtô và gỗ Canada. Ông kêu gọi Canada tăng gấp đôi kim ngạch xuất khẩu sang các thị trường khác vào năm 2035.
Trong chuyến thăm cấp nhà nước, Carney còn gặp Thủ tướng Lý Cường và dự kiến gặp các lãnh đạo doanh nghiệp để thảo luận chi tiết về thương mại và đầu tư.
Thị trường xuất khẩu: Thực tế và thách thức
Theo số liệu của chính phủ Canada, Mỹ vẫn chiếm khoảng 75 % kim ngạch nhập khẩu của Canada trong năm 2024, trong khi Trung Quốc là thị trường lớn thứ hai nhưng chỉ mua chưa đến 4 % hàng xuất khẩu Canada cùng năm.
Quan chức Canada và Mỹ đã đàm phán để giảm thuế quan song phương, nhưng vẫn chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng.
Huyền Lê (Theo AFP)