Cháo lươn Nghệ An – Biểu tượng ẩm thực miền Trung

Cháo lươn Nghệ An không chỉ là món ăn, mà còn là câu chuyện về văn hoá và niềm tự hào của người xứ Nghệ. Khi cầu thủ trẻ Đình Bắc tỏa sáng trên sân cỏ, hương vị đặc trưng của cháo lươn lại khiến người hâm mộ nhớ về quê hương, đồng thời mở ra một hành trình khám phá ẩm thực mộc mạc nhưng đầy chiều sâu.

1. Nguồn gốc và nguyên liệu đặc trưng

Đặc sản này dựa vào lươn đồng – loài cá sinh sống trong bùn và kênh mương tự nhiên của Nghệ An. So với lươn nuôi, lươn đồng có thịt săn chắc, thơm ngọt tự nhiên. Quy trình làm sạch bao gồm việc khử nhớt bằng tro bếp hoặc muối hạt, sau đó luộc vừa tới để tách thịt một cách hoàn hảo.

2. Quy trình chế biến truyền thống

Thịt lươn được xé thành sợi dài, không nát, không dính xương. Xương và đầu lươn được hầm kỹ để tạo nước dùng ngọt tự nhiên, không cần bột ngọt hay hạt nêm công nghiệp. Nước dùng sau đó được hòa vào gạo rang, cho đến khi hạt cháo nở vừa phải, sánh mịn nhưng không đặc quánh.

Đặc trưng của miền Trung là việc dùng hành tăm (củ nén), ớt tươi, tiêu xay và nghệ tươi. Nghệ không chỉ tạo màu vàng óng hấp dẫn mà còn khử mùi tanh, tăng vị ấm và hỗ trợ tiêu hoá.

3. Hương vị và cách thưởng thức

Khác với các loại cháo nhẹ nhàng, cháo lươn Nghệ An mang vị đậm, cay nồng – phản ánh tính cách mạnh mẽ của người miền Trung. Khi múc ra bát, người bán thường rắc thêm hành lá, rau răm, giá trụng, rồi đặt phần lươn xào lên trên. Màu trắng của cháo, vàng óng của lươn và xanh của rau tạo nên một bát ăn vừa mắt, vừa ngon miệng.

Thêm vào đó, người dân thường ăn kèm bánh mướt (bánh cuốn không nhân). Bánh mỏng, mềm, chấm nước lươn hoặc ăn cùng cháo giúp cân bằng độ cay, mang lại cảm giác no nhưng không ngấy.

4. Giá trị dinh dưỡng và lợi ích sức khỏe

Theo y học cổ truyền và các nghiên cứu dinh dưỡng hiện đại, thịt lươn giàu protein, canxi, sắt, vitamin A, B1, B6… Phù hợp cho người vừa ốm dậy, trẻ em, người lao động nặng hoặc những ai cần bồi bổ sức khỏe. Nghệ và hành tăm còn có tác dụng làm ấm bụng, hỗ trợ tiêu hoá, đặc biệt thích hợp với khí hậu miền Trung có gió Lào và mưa nắng thất thường.

5. Từ Nghệ An ra toàn quốc

Hiện nay, cháo lươn đã xuất hiện ở các quán ăn bình dân tại TP Vinh, Diễn Châu, Yên Thành, Nam Đàn và cả ở các thành phố lớn như Hà Nội, Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, người sành ăn vẫn khẳng định “chuẩn vị” nhất khi thưởng thức ngay tại Nghệ An – nơi mỗi nguyên liệu và cách nêm nếm đều mang hơi thở của đất trời.

Giản dị nhưng tinh tế, cháo lươn Nghệ An không chỉ là món ăn, mà còn là câu chuyện về văn hoá, thói quen sinh hoạt và tình yêu quê hương. Hãy thử một bát cháo lươn, bạn sẽ hiểu vì sao hương vị này luôn ở trong ký ức của người xứ Nghệ.

Yến Nguyễn