Hải Phòng đã tăng cường kiểm soát giết mổ và vận chuyển động vật sau vụ bê bối đồ hộp Hạ Long, nhằm ngăn chặn dịch tả lợn châu Phi và bảo vệ an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng.

Tổng quan vụ việc và phản ứng nhanh của các cơ quan chức năng

Vụ phát hiện hàng loạt lợn chết, nhiễm virus dịch tả lợn châu Phi (ASF) trong sản phẩm đồ hộp Hạ Long đã khiến Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng ra lệnh khẩn cấp. Các cơ quan chức năng, bao gồm Chi cục Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y, đã tiến hành giám sát, phát hiện và cảnh báo nguy cơ dịch bệnh, đồng thời chỉ đạo các địa phương thực hiện các biện pháp phòng ngừa.

Đánh giá quy mô cơ sở giết mổ

Theo số liệu của Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, thành phố hiện có 2.181 cơ sở giết mổ, trong đó 9 cơ sở lớn (có giấy chứng nhận an toàn thực phẩm) và 2.172 cơ sở nhỏ lẻ. Các cơ sở lớn có năng lực giết mổ khoảng 600‑700 con lợn/ngày và 5.000‑7.000 con gia cầm/ngày, đáp ứng tiêu chuẩn vệ sinh thú y và được kiểm soát nghiêm ngặt.

Thực trạng cơ sở giết mổ nhỏ lẻ

Những cơ sở nhỏ thường do một hộ gia đình tự tổ chức, không có khu vực sạch‑bẩn tách rời, thiếu hồ sơ nhập xuất và không lưu giữ hoá đơn. Sau khi giết mổ, sản phẩm thường được đưa thẳng vào chợ dân sinh hoặc chợ tạm, làm tăng nguy cơ lan truyền dịch bệnh và vi phạm quy định an toàn thực phẩm.

Biện pháp quản lý và kiểm dịch mới được triển khai

• Tăng cường kiểm tra vận chuyển và buôn bán: Các trạm Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y phối hợp với phòng, ban chức năng để giám sát chặt chẽ mọi hoạt động vận chuyển, buôn bán động vật và sản phẩm động vật.
• Kiểm tra định kỳ và đột xuất tại chợ, siêu thị và các cơ sở kinh doanh thực phẩm để phát hiện sớm sản phẩm không có dấu kiểm soát giết mổ hoặc tem vệ sinh thú y.
• Yêu cầu các cơ sở giết mổ ký cam kết an toàn thực phẩm, tuân thủ quy trình không sử dụng thuốc an thần, không bơm nước vào gia súc trước khi giết mổ.
• Triển khai tiêm vắcxin phòng dịch cho đàn gia súc, hướng dẫn chăn nuôi sinh học an toàn và giám sát dịch tới từng cơ sở.

Hành động pháp lý và truy tố liên quan đến vụ đồ hộp Hạ Long

Ngày 10/1/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Hải Phòng đã bắt giữ Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long và ba nhân viên chủ chốt phụ trách kiểm soát chất lượng vì liên quan tới nhập khẩu hơn 1.200 kg thịt lợn nhiễm ASF. Các mẫu thịt trong xe ô tô và kho lạnh của công ty đều dương tính với virus ASF, dẫn đến việc niêm phong 4 kho chứa khoảng 130 tấn thịt lợn đông lạnh.

Tiếp đến, vào ngày 12/9/2025, cơ quan điều tra khởi tố vụ “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”. Đến 24/12/2025, 9 đối tượng bị truy tố với tội danh cung cấp, mua bán thực phẩm có nguồn gốc không rõ và vi phạm Điều 317 Bộ luật Hình sự.

Hướng tới một môi trường thực phẩm an toàn hơn

Để giảm thiểu rủi ro trong tương lai, Sở Công Thương Hải Phòng yêu cầu các siêu thị và cơ sở kinh doanh thực phẩm thực hiện tự kiểm tra, giám sát nội bộ và rà soát nguồn gốc sản phẩm. Đồng thời, các đơn vị phải tuân thủ quy định dừng lưu thông, thu hồi sản phẩm nếu phát hiện có dấu hiệu nhiễm bệnh.

Việc siết chặt kiểm dịch giết mổ không chỉ bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng mà còn nâng cao uy tín của ngành công nghiệp thực phẩm Hải Phòng trên bản đồ thương mại quốc tế.

Người tiêu dùng đã sử dụng sản phẩm có quyền cung cấp thông tin, chứng cứ cho cơ quan chức năng, tham gia tố tụng và yêu cầu bồi thường thiệt hại theo luật.

Bối cảnh vụ việc

Vào cuối năm 2025, Công ty Cổ phần Đồ hộp Hạ Long (Halong Canfoco) bị điều tra vì sản xuất pate Cột Đèn từ nguyên liệu thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi (ASF) và vi khuẩn Salmonella. Các cơ quan chức năng phát hiện hơn 130 tấn thịt lợn nhiễm bệnh trong các kho lạnh và thu hồi gần 14.000 hộp pate đã bị nhiễm.

Theo báo cáo của Viện Kiểm nghiệm Hải Phòng, ngày 10/1/2026, Tổng Giám đốc Trương Sỹ Toàn (57 tuổi) bị bắt giữ để hỗ trợ điều tra. Đến thời điểm hiện tại, 9 bị can đã bị khởi tố về vi phạm quy định an toàn thực phẩm và mua bán thịt lợn chết, lợn bệnh.

Những vi phạm và hình phạt dự kiến

Theo Điều 317 Bộ luật Hình sự, hành vi chế biến thực phẩm từ nguyên liệu đã chết do bệnh hoặc dịch bệnh có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Hình phạt từ 50‑200 triệu đồng hoặc 1‑5 năm tù; trong các trường hợp nghiêm trọng có thể lên tới 12‑20 năm tù.

Quyền của người tiêu dùng

Luật sư Chu Quỳnh Vương (Văn phòng Luật Trung Hòa) nhấn mạnh, người tiêu dùng đã dùng pate Cột Đèn có quyền:

• Cung cấp thông tin, bằng chứng (hóa đơn mua hàng, mẫu sản phẩm, kết quả xét nghiệm) cho công an hoặc Viện Kiểm nghiệm.
• Tham gia tố tụng với tư cách người bị hại.
• Yêu cầu bồi thường thiệt hại thực tế (chi phí y tế, mất thu nhập) và bồi thường tinh thần.

Cách thu thập chứng cứ và đệ trình khiếu nại

1. Giữ lại bao bì, tem, mã vạch và phiếu mua hàng.
2. Lập biên bản kiểm tra sức khỏe (nếu có dấu hiệu bất thường).
3. Gửi bản sao các tài liệu trên cho Cơ quan Điều tra, Viện Kiểm nghiệm hoặc Viện Kiểm sát.

Quy trình bồi thường

Sau khi có quyết định khởi tố, tòa án sẽ xác định mức bồi thường dựa trên:

1. Chi phí y tế thực tế (hóa đơn, giấy khám bệnh).
2. Thiệt hại mất thu nhập (bằng chứng lương, hợp đồng).
3. Mức bồi thường tinh thần (theo mức độ ảnh hưởng, thường từ 10‑30 triệu đồng).

Thời gian giải quyết thường từ 6‑12 tháng, tùy vào mức độ phức tạp của vụ việc.

Phản hồi của doanh nghiệp và biện pháp khắc phục

Halong Canfoco khẳng định các bị can là cá nhân bên ngoài, không phải nhân viên công ty. Công ty đã:

• Thông báo ngay cho cơ quan chức năng khi phát hiện sự cố (tháng 9/2025).
• Tiến hành thu hồi, tiêu hủy toàn bộ lô nguyên liệu vi phạm.
• Rà soát lại quy trình kiểm soát nguyên liệu và lựa chọn nhà cung cấp.
• Tăng cường kiểm tra nội bộ, áp dụng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm ISO 22000.

Doanh nghiệp cũng kêu gọi người tiêu dùng liên hệ qua đường dây nóng 1900 1234 để nhận hỗ trợ và hướng dẫn chi tiết về khiếu nại.