Canada và Liên minh châu Âu lên tiếng phản đối đề xuất “chiếm Greenland” của Mỹ

Trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị tại Bắc Cực gia tăng, Canada và các nước châu Âu đồng loạt tăng áp lực ngoại giao lên Washington để bảo vệ chủ quyền Greenland.

Động thái ngoại giao của Canada

Vào cuối tuần qua, Ngoại trưởng Canada Anita Anand đã trao đổi điện thoại trực tiếp với Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen và bộ trưởng đối ngoại Greenland Vivian Motzfeldt. Cuộc đối thoại nhấn mạnh “sự ủng hộ kiên quyết của Canada đối với chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch và Greenland”, đồng thời lên kế hoạch cho chuyến thăm Nuuk – thủ phủ Greenland – để khai trương lãnh sự quán Canada trong vài tuần tới.

Nhiệt độ tăng tại NATO

Ở châu Âu, nhiều thành viên NATO đang xem xét việc triển khai lực lượng tại Greenland nhằm ngăn chặn bất kỳ hành động quân sự nào của Mỹ. The Telegraph đưa tin rằng Anh, Pháp và Đức đã thảo luận về việc đưa binh sĩ, tàu chiến và máy bay tới đảo tự trị này như một “biện pháp bảo vệ” trước nguy cơ Washington muốn “sáp nhập” Greenland.

Phản ứng của Liên minh châu Âu

The Telegraph và The Atlantic đều cho biết EU đang cân nhắc các biện pháp trừng phạt mạnh mẽ hơn đối với các công ty Mỹ nếu Washington không rút lại yêu sách. Các phương án có thể bao gồm hạn chế hoạt động của các tập đoàn công nghệ và tài chính Mỹ tại châu Âu, nhằm bảo vệ luật pháp quốc tế và nguyên tắc toàn vẹn lãnh thổ.

Quan điểm của Đức

Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Đức, Lars Klingbeil, nhấn mạnh trong buổi họp G7 rằng “nguyên tắc luật pháp quốc tế phải áp dụng cho mọi quốc gia, kể cả Mỹ”. Ông cảnh báo rằng bất kỳ hành động quân sự nào nhằm chiếm Greenland sẽ gây chấn động NATO và làm sâu sắc thêm rạn nứt giữa các đồng minh Đại Tây Dương.

Chiến lược rộng hơn trong cuộc đua Bắc Cực

Vấn đề Greenland không chỉ là một tranh chấp địa lý mà còn là phần trọng tâm của cuộc đua chiến lược giữa các cường quốc. Khi G7 chuẩn bị hội nghị, các nước phương Tây đang tập trung vào việc bảo đảm tiếp cận các khoáng sản chiến lược, nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Quốc – hiện đang kiểm soát chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu toàn cầu.

Greenland, từng là thuộc địa Đan Mạch cho tới năm 1953 và được trao quyền tự trị từ năm 2009, vẫn nằm trong châu Âu dưới ngọn cờ Đan Mạch. Sự quan tâm của Mỹ, Nga và Trung Quốc đối với nguồn tài nguyên và vị trí chiến lược của đảo đang tạo ra một “bản đồ địa chính trị” mới ở Bắc Cực.

(TTXVN/Vietnam+)

Đức nhấn mạnh tôn trọng chủ quyền Greenland trong bối cảnh Mỹ có ý định can thiệp

Chỉ có Đan Mạch và người dân Greenland mới có quyền quyết định tương lai của đảo băng giá này. Bộ trưởng Tài chính kiêm Phó Thủ tướng Đức Lars Klingbeil tuyên bố vào ngày 11/1/2026 trước chuyến công tác Washington, nhấn mạnh nguyên tắc tôn trọng luật pháp quốc tế và an ninh khu vực Bắc Cực.

Nguồn gốc phát biểu

Lars Klingbeil đưa ra lời khẳng định khi nhà báo hỏi về những phát biểu gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan tới Greenland. Trump đã công khai vào ngày 9/1/2026 rằng Washington sẽ “làm điều gì đó” để kiểm soát đảo, đồng thời cảnh báo sẽ không để Nga hay Trung Quốc chiếm đóng khu vực.

Theo Reuters và AFP, Trump cho rằng Greenland – với hơn 50 % diện tích băng và dự trữ khoáng sản quý giá như kim loại hiếm – là “trụ cột quan trọng” cho an ninh quốc gia Mỹ, nhất là khi Nga và Trung Quốc tăng cường hoạt động quân sự ở Bắc Cực.

Phản hồi của các nhà lãnh đạo châu Âu

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen (5/1) cảnh báo rằng bất kỳ hành động quân sự nào nhắm vào Greenland sẽ “chấm dứt mọi thứ”, bao gồm NATO và cấu trúc an ninh sau Thế chiến II.

Ngày 6/1, một tuyên bố chung của các lãnh đạo châu Âu – bao gồm Emmanuel Macron (Pháp), Friedrich Merz (Đức), Giorgia Meloni (Italy), Donald Tusk (Ba Lan), Pedro Sanchez (Tây Ban Nha), Keir Starmer (Anh) và Mette Frederiksen (Đan Mạch) – khẳng định “Greenland thuộc về nhân dân Greenland”. Họ nhấn mạnh việc bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và nguyên tắc bất khả xâm phạm biên giới theo Hiến chương Liên Hợp Quốc.

Vai trò chiến lược của Greenland

Greenland, với dân số khoảng 56.000 người và vị trí nằm ngay trên con đường tàu ngầm Bắc Băng, là một “cửa sổ” quan trọng tới Bắc Băng và các nguồn tài nguyên biển. Các nhà phân tích của NATO cho biết việc duy trì hiện diện quân sự ở khu vực này giúp cân bằng sức mạnh giữa các cường quốc.

Kết luận

Tiếng nói của Klingbeil phản ánh một xu hướng chung trong liên minh NATO: ưu tiên hợp tác đa phương, tôn trọng luật pháp quốc tế và tránh bất đồng lợi ích địa chính trị gây căng thẳng. Khi Mỹ tiếp tục nhấn mạnh mục tiêu an ninh ở Bắc Cực, các đồng minh châu Âu sẽ tiếp tục nhắc nhở Washington tôn trọng quyết định của Đan Mạch và Greenland.

Tùng Dương