Đột quỵ có thể xảy ra ngay trong lúc bạn đang trò chuyện điện thoại, và chỉ một giây chênh lệch cũng đủ để quyết định sống‑chết.

Trường hợp thực tế: Đột quỵ bất ngờ khi đang nói chuyện điện thoại

Vào ngày 18/1, một người đàn ông trung niên (45 tuổi) đang nói chuyện qua điện thoại với vợ thì đột ngột xuất hiện các triệu chứng điển hình của đột quỵ: tê yếu tay trái, nói khó, méo miệng và mất thăng bằng. Nhờ vợ nhận ra bất thường và gọi cấp cứu ngay lập tức, bệnh nhân đã được đưa đến bệnh viện trong khoảng thời gian “giờ vàng” và may mắn tránh được biến chứng tàn tật.

Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ chính

Bác sĩ Diệp Trọng Khải, Trưởng khoa Nội Thần Kinh Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á (TPHCM) cho biết, trong cùng một buổi sáng bệnh viện đã tiếp nhận ba ca đột quỵ nhồi máu não, tất cả đều có tiền sử bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn lipid máu và béo phì – những yếu tố nguy cơ hàng đầu.

• Huyết áp cao kéo dài làm tổn thương mạch máu não.
• Đường huyết không kiểm soát gây tăng độ nhớt máu.
• Mỡ máu cao và béo phì làm tăng áp lực lên thành mạch.

Tầm quan trọng của “giờ vàng” trong đột quỵ

Khi xác định được thời điểm khởi phát triệu chứng, bệnh nhân có thể được đưa đến bệnh viện trong vòng 3–4.5 giờ – khoảng thời gian mà thuốc tiêu sợi huyết (alteplase) vẫn còn hiệu quả. Ở trường hợp trên, sau khi tiêm thuốc, các triệu chứng thần kinh dần hồi phục và bệnh nhân đã trở lại sức khỏe tốt.

Phương pháp điều trị nhanh chóng

Các biện pháp y tế ưu tiên trong “giờ vàng” bao gồm:

1. Tiêm thuốc tiêu sợi huyết (nếu không có chống chỉ định).
2. Thực hiện chẩn đoán hình ảnh (CT hoặc MRI) để loại trừ xuất huyết.
3. Theo dõi chặt chẽ các chỉ số sinh tồn và hỗ trợ hô hấp nếu cần.

Lời khuyên phòng ngừa đột quỵ trong mùa lạnh

Mùa lạnh làm co mạch, tăng huyết áp và gây rối loạn tuần hoàn não, do đó tần suất đột quỵ thường tăng. Bác sĩ Khải đề xuất một số biện pháp thực tiễn:

• Giữ ấm cơ thể, đặc biệt vùng đầu, cổ và ngực khi ra ngoài vào buổi sáng sớm hoặc ban đêm.
• Tránh tắm nước lạnh hoặc tắm khuya đột ngột.
• Chế độ ăn giảm muối, giảm chất béo bão hòa, tăng cường rau xanh, trái cây và vitamin D.
• Duy trì vận động nhẹ nhàng (đi bộ, yoga) phù hợp với thể trạng.
• Kiểm soát huyết áp, đường huyết và lipid máu định kỳ theo chỉ định bác sĩ.

Khi nào cần gọi cấp cứu ngay?

Nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu nào sau, hãy gọi xe cấp cứu hoặc đến bệnh viện gần nhất trong vòng 15 phút:

• Méo miệng, nói lắp hoặc không thể nói rõ.
• Yếu liệt hoặc tê liệt một bên cơ thể (tay, chân).
• Mất thăng bằng, ngã đột ngột.
• Đau đầu dữ dội, không rõ nguyên nhân.
• Rối loạn ý thức, mất trí nhớ ngắn hạn.

Việc đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế có khả năng điều trị đột quỵ trong thời gian ngắn nhất không chỉ cứu sống mà còn quyết định mức độ phục hồi sau này.

Hãy chia sẻ bài viết này để mọi người cùng nâng cao nhận thức về dấu hiệu đột quỵ và cách phản ứng kịp thời.