PNJ – Từ câu chuyện tăng trưởng mẫu mực tới thách thức quản trị trong bối cảnh ESG

Thanh tra NHNN phát hiện 2 tồn tại trọng yếu tại PNJP

Trong hơn hai thập kỷ, PNJ đã xây dựng một thương hiệu trang sức mạnh mẽ, với mạng lưới bán lẻ phủ khắp cả nước và một chuỗi cung ứng khép kín từ khai thác tới bán lẻ. Tuy nhiên, quyết định thanh tra số 01/KL‑TTRA của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) ngày 31/12/2025 đã chỉ ra những sai phạm về phòng, chống rửa tiền (AML) và tuân thủ thuế tại công ty con PNJP – “nhà máy in hàng” chịu trách nhiệm sản xuất gần như toàn bộ doanh thu của tập đoàn.

Theo quyết định 139/QĐ‑TTRA ngày 08/10/2025, thanh tra đã kiểm tra ba khía cạnh chính: (1) tuân thủ pháp luật trong kinh doanh vàng, bạc, trang sức; (2) chế độ kế toán, thuế và hóa đơn chứng từ; (3) thực hiện các quy định AML.

Những phát hiện cụ thể

• Vi phạm AML: chưa kịp thời phân công và đăng ký cán bộ phụ trách, lưu trữ hồ sơ khách hàng không đầy đủ, và báo cáo giao dịch lớn không đúng thời hạn.
• Vi phạm thuế: sai sót trong khai báo kỳ tính thuế cho một số nghiệp vụ, dù không dẫn đến thiếu thuế thực tế.

Những lỗi này được NHNN xử phạt qua quyết định 196/QĐ‑XPHC ngày 10/12/2025 và gửi tới các cơ quan liên quan như Cục Thuế TP.HCM để xem xét xử lý.

PNJP – “nhà máy in hàng” vô hình nhưng quyết định doanh thu

Trong báo cáo tài chính hợp nhất, các giao dịch nội bộ giữa PNJ và PNJP được loại trừ, khiến PNJP xuất hiện “vô hình”. Tuy nhiên, thực tế vận hành cho thấy PNJP là trung tâm sản xuất vàng, bạc, đá quý, đóng góp hơn 8.096 nghìn tỷ VNĐ doanh thu trong quý III/2025 – chiếm gần 99,5% tổng doanh thu hợp nhất của tập đoàn (8.135 nghìn tỷ VNĐ).

Như một “nhà máy in tiền”, PNJP tạo ra giá trị cốt lõi nhưng đồng thời là điểm yếu khi các sai phạm dù nhỏ cũng có thể bị thị trường diễn giải thành rủi ro hệ thống.

Quản trị tập đoàn trong kỷ nguyên ESG

Trong môi trường đầu tư ngày càng quan tâm tới tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị (ESG), các “vết xước” về AML và thuế có thể làm giảm niềm tin nhà đầu tư. Các chuyên gia quản trị khuyên:

1. Rà soát và tách bạch rõ ràng vai trò quản trị, điều hành và sở hữu giữa công ty mẹ và công ty con.
2. Áp dụng hệ thống kiểm soát nội bộ chuẩn quốc tế, đặc biệt trong phòng chống rửa tiền và báo cáo thuế.
3. Đẩy mạnh minh bạch thông tin tài chính và phi tài chính, công bố các biện pháp khắc phục sau thanh tra.

Nhà đầu tư không chỉ quan tâm tới mức phạt hiện tại mà còn muốn biết PNJ sẽ tái cấu trúc hệ thống kiểm soát nội bộ như thế nào để đáp ứng yêu cầu của các quỹ ESG và các cơ quan quản lý quốc tế.

Kết luận

PNJ đang đứng trước một ngã rẽ quan trọng: nếu không cải thiện cơ chế quản trị và tuân thủ, “hộp đen” PNJP có thể trở thành rủi ro dài hạn cho toàn tập đoàn. Ngược lại, một chiến lược tái cấu trúc chặt chẽ sẽ củng cố vị thế dẫn đầu của PNJ trong ngành trang sức Việt Nam và mở ra cơ hội thu hút vốn đầu tư chất lượng.

Bạn nghĩ gì về mô hình “nhà máy in hàng” trong các tập đoàn lớn? Hãy chia sẻ quan điểm của mình và theo dõi chúng tôi để cập nhật những phân tích sâu hơn về quản trị doanh nghiệp.