Tại sao Hà Nội cần quy hoạch lại chợ cóc và xây dựng phố ẩm thực hiện đại

Thiếu phố ẩm thực chuyên biệt và để chợ cóc mọc xen kẽ trong đô thị là một sai lầm quy hoạch có thể gây ra những hệ lụy nghiêm trọng.

Theo kiến trúc sư và chuyên gia quy hoạch Đào Ngọc Nghiêm, Hà Nội – vùng đất ngàn năm văn hiến – luôn tồn tại những gánh hàng rong, quán vỉa hè và chợ cóc, tạo nên một phần bản sắc văn hoá đặc trưng của thủ đô.

Nhưng trong những năm gần đây, số lượng chợ cóc và các điểm kinh doanh tự phát đã tăng nhanh, xuất hiện khắp các khu đô thị mới. Dù mang lại tiện lợi cho người dân, chúng đồng thời tạo ra không gian lộn xộn, ảnh hưởng tới mỹ quan, an toàn và tiêu chuẩn văn minh đô thị.

Chợ cóc bủa vây khu dân cư giữa đô thị Hà Nội. (Ảnh: Viên Minh)

“Hiện nay, Hà Nội có hơn hàng trăm chợ cóc và vô số điểm kinh doanh tự phát. Nếu không bố trí không gian hợp lý, cảnh quan sẽ trở nên hỗn loạn, mất mỹ quan và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn, hỏa hoạn,” TS Nghiêm nhấn mạnh.

Giải pháp mà các chuyên gia đề xuất là xây dựng các khu phố ẩm thực tập trung – nơi quy hoạch chợ dân sinh, khu ẩm thực và khu thương mại tách biệt. Khi được thiết kế chuẩn, những khu phố này không chỉ gọn gàng, đẹp mắt mà còn trở thành điểm du lịch hấp dẫn, giới thiệu nét ẩm thực địa phương tới du khách trong và ngoài nước.

Việc tập trung chợ cóc và các quán vỉa hè vào khu vực chuyên biệt còn giúp cải thiện trật tự giao thông, giảm lấn chiếm vỉa hè và lòng đường. Đây là cách cân bằng giữa phát triển kinh tế‑du lịch và bảo tồn môi trường đô thị, đáp ứng nhu cầu sống chất lượng của người dân hiện đại.

TS Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, cho rằng đây là “bài toán khó” khi các khu phố cổ đã gắn bó lâu dài với mô hình kinh doanh đa dạng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy chợ cóc ngày càng xâm chiếm không gian công cộng, gây ngột ngạt cho cư dân và không phù hợp với tiêu chuẩn đô thị mới.

Ông Đính đề xuất quy hoạch các khu chợ dân sinh, khu ẩm thực và khu kinh doanh tách biệt để tạo ra môi trường ngăn nắp, an toàn và minh bạch. Ông cũng lưu ý vấn đề an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường: rác thải không được xử lý đúng cách sẽ gây ô nhiễm và nguy cơ lây lan dịch bệnh.

Đô thị văn minh đòi hỏi tách bạch hàng quán khỏi không gian sống

Những chuyên gia đồng thuận rằng việc giải tỏa chợ cóc là xu hướng tất yếu của các đô thị hiện đại. Mô hình đô thị nén với phân khu chức năng rõ ràng – nhà ở, văn phòng, mua sắm, giải trí và khu ẩm thực chuyên biệt – đang trở thành chuẩn mực toàn cầu.

Dưới khung quy hoạch đồng bộ, các khu phố thương mại không chỉ nâng cao mỹ quan mà còn cải thiện chất lượng sống, tạo sự tiện nghi cho cư dân.

Tại Việt Nam, một số đại đô thị đã áp dụng mô hình phố thương mại‑dịch vụ, mở ra không gian sống năng động, đồng thời là bệ phóng cho các doanh nghiệp phát triển hệ sinh thái và giá trị bền vững.

TS Nguyễn Văn Đính phân tích: Người dân ngày càng muốn sống trong môi trường xanh, sạch, rộng rãi và yên tĩnh. Vì vậy, các khu đô thị mẫu không thể chấp nhận sự tạp nham của chợ cóc và quán vỉa hè.

Thêm vào đó, sự bùng nổ của thương mại điện tử và các cửa hàng tiện lợi đã giảm nhu cầu phụ thuộc vào chợ cóc, đồng thời giảm thiểu các vấn đề về ô nhiễm, chất lượng hàng hóa và giá cả không minh bạch.

Theo ông Đính, để giải quyết tận gốc “bệnh lý” đô thị, cần phát triển không gian sống riêng biệt, tách hoàn toàn khỏi chợ cóc và các điểm kinh doanh tự phát, bảo đảm an toàn, vệ sinh và chất lượng cuộc sống.

Ông Trần Thế Dũng, Tổng Giám đốc Vietluxtour, cũng đồng tình: Khi các hàng quán được tập trung trong một khu vực, cơ quan chức năng có thể kiểm soát an toàn thực phẩm, an ninh trật tự và phòng cháy nổ hiệu quả hơn. Đồng thời, việc xử lý rác thải và nước thải sẽ được thực hiện đúng quy trình, giảm ô nhiễm môi trường.

“Phố ẩm thực được quy hoạch tốt sẽ trở thành điểm nhấn thu hút không chỉ cư dân mà còn du khách quốc tế, kích thích tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và nâng cao nguồn thu cho địa phương,” ông Dũng khẳng định.

Vì vậy, Hà Nội cần nhanh chóng thực hiện kế hoạch giải tỏa 231 chợ cóc và điểm kinh doanh tự phát, đồng thời đầu tư xây dựng các khu phố ẩm thực hiện đại, đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và nâng cao hình ảnh đô thị.