Nội dung chính
Thế hệ doanh nhân trẻ Việt Nam đang chuẩn bị ghi dấu trên bản đồ kinh tế toàn cầu, tiếp bước di sản của các gia đình doanh nghiệp lâu đời.
Di sản doanh nghiệp gia đình và thách thức của các thế hệ kế tiếp
Những doanh nghiệp do gia đình sở hữu đã và đang là xương sống của nhiều nền kinh tế phát triển. Theo khảo sát của Family Enterprise USA (2023‑2024), 35% các công ty trong danh sách Fortune 500 là doanh nghiệp gia đình, đóng góp 64% GDP, tạo việc làm cho 62% lực lượng lao động và sinh ra 78% các việc làm mới.
Tuy nhiên, duy trì doanh nghiệp qua các thế hệ không hề đơn giản. Dữ liệu của Family Firm Institute cho thấy chỉ 30% doanh nghiệp gia đình tồn tại tới thế hệ thứ hai, 12% tới thế hệ thứ ba và chỉ 4% vượt qua tới thế hệ thứ tư.
Thế hệ doanh nhân trẻ Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu
Ở Việt Nam, một nhóm doanh nghiệp đã thành lập Hội đồng Doanh nhân và Gia đình Việt Nam với mục tiêu xây dựng các doanh nghiệp bền vững hàng trăm năm. Theo thống kê sơ bộ, 100 doanh nghiệp gia đình lớn nhất Việt Nam đóng góp khoảng 25% GDP quốc gia. Đối chiếu với các thị trường trong khu vực, top 15 doanh nghiệp gia đình tại Hồng Kông chiếm 84% GDP, Malaysia 76%, Singapore 48% và Philippines 47%.
McKinsey dự báo xu hướng gia tăng mạnh mẽ: trong năm 2024, các doanh nghiệp gia đình có thể chiếm tới 40% các công ty lớn nhất thế giới, so với 15% vào năm 2010.
Những câu chuyện thực tiễn từ Việt Nam
Trong một buổi chiều mưa ở Măng Đen, tôi gặp một chàng trẻ tốt nghiệp quản trị kinh doanh ở nước ngoài, hiện đang giúp bố mẹ – hai đầu bếp Nha Trạng – vận hành một tiệm bò nướng. Anh chia sẻ cách tính độ cao lò nướng để tránh mùi khói, cách lựa chọn thịt tươi so với thịt đông lạnh, và cả những câu chuyện lịch sử về những người trẻ xung phong khai phá vùng kinh tế mới những năm 80.
Tôi cũng có em họ đang kế thừa doanh nghiệp cơ khí gia đình. Bố ông đã đầu tư hàng chục năm mua máy móc, mời chuyên gia nước ngoài đào tạo và luôn nhắc nhở: “Nói ít, lắng nghe nhiều”. Những lời này đã trở thành kim chỉ nam cho thế hệ 2.0 của doanh nghiệp.
Ví dụ quốc tế: Bài học cho doanh nghiệp gia đình Việt
- A. Lange & Sohne – Từ một xưởng đồng hồ thành lập năm 1845 ở Dresden, vượt qua hai cuộc chiến thế giới và sụp đổ Bức tường Berlin, hiện là thương hiệu đồng hồ hàng đầu thế giới, ngang ngửa với Patek Philippe.
- Hoshi Ryokan – Khách sạn gia đình Nhật Bản tồn tại từ năm 718, đã duy trì hoạt động qua 46 thế hệ.
- Marchesi Antinori – Nhà sản xuất rượu vang Ý, truyền thống 26 thế hệ kể từ năm 1385, được Drinks International 2023 công nhận là nhãn rượu vang uy tín nhất thế giới.
Những thách thức hiện nay và đề xuất giải pháp
Doanh nghiệp Việt đang đối mặt với cạnh tranh gay gắt từ các nhà sản xuất nhập khẩu thành phẩm, chỉ thực hiện một vài công đoạn cuối tại Việt Nam để lấy xuất xứ. Cần có chính sách hỗ trợ từ cơ quan quản lý nhằm bảo vệ chuỗi giá trị nội địa và khuyến khích đầu tư công nghệ cao.
Kết luận: Tầm nhìn và niềm tin vào thế hệ mới
Cho dù là con cháu của những người sáng lập nổi tiếng như Phở Thìn Bờ Hồ, Phở Xào Bát Đàn hay Chả Cá Lã Vọng, hay những doanh nhân ít được truyền thông biết đến, thế hệ doanh nhân trẻ Việt Nam đang tạo ra giá trị vật chất, tinh thần và lan tỏa tích cực cho cộng đồng, cho quê hương và cho nền kinh tế quốc gia.
Hãy cùng nhau ghi lại những câu chuyện thành công của doanh nghiệp gia đình Việt, để thế hệ tương lai có thêm nguồn cảm hứng và động lực phát triển.
Bạn có câu chuyện doanh nghiệp gia đình muốn chia sẻ? Hãy để lại bình luận hoặc đăng ký nhận bản tin để không bỏ lỡ những câu chuyện truyền cảm hứng.