Tòa án Nhân dân (TAND) Cấp cao tại TP. Hồ Chí Minh đã mở phiên tòa xét xử phúc thẩm đối với bị cáo Trương Mỹ Lan – Chủ tịch Hội đồng Quản trị (HĐQT) Tập đoàn Vạn Thịnh Phát – cùng 47 bị cáo khác, liên quan đến vụ án gây thiệt hại 677.000 tỷ đồng cho Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn (SCB). Phiên tòa bắt đầu vào ngày 4/11 và dự kiến kết thúc vào ngày 25/11, do Thẩm phán Huỳnh Thanh Duyên làm Chủ tọa.
Các bị cáo bị xét xử về hàng loạt tội danh, bao gồm: Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng, Tham ô tài sản, Đưa và Nhận hối lộ, Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ, và Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng. Phiên tòa phúc thẩm được tiến hành sau khi 48 bị cáo, trong đó có bà Trương Mỹ Lan, nộp đơn kháng cáo bản án sơ thẩm. Riêng bà Lan kháng cáo toàn bộ bản án.
Ngoài các bị cáo, Ngân hàng SCB (bên bị hại) cùng các cá nhân, tổ chức có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan – như Công ty Cổ phần Quốc Cường Gia Lai, ông Nguyễn Sơn Hoa, Công ty Cổ phần T&H Hạ Long, và Công ty Âu Lạc Quảng Ninh – cũng đã gửi đơn kháng cáo.
Bản án sơ thẩm và các mức án đáng chú ý
Trước đó, ngày 11/4, TAND TP. Hồ Chí Minh đã tuyên án sơ thẩm đối với bà Trương Mỹ Lan và 85 bị cáo khác trong vụ án liên quan đến Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, Ngân hàng SCB và các tổ chức liên quan. Hội đồng xét xử (HĐXX) tuyên phạt bà Trương Mỹ Lan tổng cộng 3 mức án: 20 năm tù về tội Đưa hối lộ, 20 năm tù về tội Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, và tử hình về tội Tham ô tài sản. Tổng hợp hình phạt chung là tử hình.
Một số bị cáo khác nhận các mức án nghiêm khắc, bao gồm:
- Đinh Văn Thành (cựu Chủ tịch HĐQT SCB, hiện trốn truy nã), Võ Tấn Hoàng Văn (cựu Tổng Giám đốc SCB), và Bùi Anh Dũng (cựu Chủ tịch HĐQT SCB) bị phạt tù chung thân về các tội Tham ô tài sản và Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng.
- Đỗ Thị Nhàn (cựu Cục trưởng Cục Thanh tra, Giám sát ngân hàng II, Ngân hàng Nhà nước) nhận án tù chung thân.
- Trương Huệ Vân (Tổng Giám đốc Công ty Tập đoàn Quản lý Bất động sản Windsor) bị phạt 17 năm tù.
- Tạ Chiêu Trung (cựu Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tài chính Việt Vĩnh Phú, cựu thành viên HĐQT SCB) nhận tổng mức án 20 năm tù (14 năm về tội Tham ô tài sản và 6 năm về tội Vi phạm quy định về cho vay).
- Chu Lập Cơ (Chu Nap Kee Eric, chồng bà Trương Mỹ Lan, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Đầu tư Quảng trường Thời đại Times Square) bị phạt 9 năm tù.
Đơn kháng cáo của bà Trương Mỹ Lan
Sau bản án sơ thẩm, bà Trương Mỹ Lan đã gửi đơn kháng cáo toàn bộ bản án đến TAND TP. Hồ Chí Minh, cho rằng mức án tử hình là quá nghiêm khắc đối với một phụ nữ như bà. Trong đơn, bà trình bày quá trình hình thành và phát triển của Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, bắt đầu từ hoạt động kinh doanh tiêu dùng tại chợ Bến Thành của mẹ bà – bà Kha Yêu – từ năm 1975, sau đó chuyển sang kinh doanh vàng, bạc, đá quý, và chính thức thành lập Tập đoàn Vạn Thịnh Phát vào năm 1992.
Bà Lan nhấn mạnh gia đình bà đã đóng góp tích cực cho xã hội thông qua các hoạt động từ thiện, xây dựng bệnh viện, và hỗ trợ trong đại dịch COVID-19. Đồng thời, bà khẳng định đã cùng cổ đông, người thân và bạn bè hỗ trợ SCB tái cấu trúc để ổn định hệ thống tài chính quốc gia. Bà lập luận rằng SCB là ngân hàng thương mại cổ phần với hàng nghìn cổ đông và khách hàng, không phải công ty trách nhiệm hữu hạn để quy toàn bộ trách nhiệm cho cá nhân bà.
Bà Lan cũng cho biết đã chủ động hợp tác với SCB, sử dụng tài sản cá nhân để khắc phục hậu quả trong quá trình điều tra và xét xử sơ thẩm. Trong đơn kháng cáo, bà kính đề nghị HĐXX và các cơ quan tố tụng xem xét lại tội danh cùng mức án tử hình, mong nhận được sự công bằng, khách quan, và thể hiện tinh thần nhân đạo của pháp luật.
Nội dung vụ án
Theo cáo trạng, từ năm 2012 đến tháng 10/2022, bà Trương Mỹ Lan đã thâu tóm và nắm giữ 85-91,5% cổ phần SCB, qua đó chi phối toàn bộ hoạt động của ngân hàng để phục vụ lợi ích cá nhân. Bà cùng đồng phạm bị cáo buộc thực hiện chuỗi hành vi phạm tội có tổ chức, bao gồm:
- Bố trí nhân sự thân tín vào các vị trí chủ chốt tại SCB.
- Thành lập các đơn vị chuyên trách cho vay và giải ngân theo chỉ đạo của bà Lan.
- Sử dụng hàng nghìn công ty “ma” và thuê cá nhân đứng tên.
- Thông đồng với các doanh nghiệp để thực hiện hành vi phạm pháp.
- Nâng khống giá trị tài sản đảm bảo thông qua các công ty thẩm định giá.
- Lập hồ sơ vay vốn khống để rút tiền từ SCB, sau đó “cắt đứt” dòng tiền.
- Che giấu sai phạm bằng cách bán nợ xấu và các khoản tín dụng trả chậm.
- Mua chuộc và tác động đến cán bộ nhà nước để làm trái công vụ.
Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao nhận định các hành vi này được thực hiện dưới dạng đồng phạm có tổ chức với thủ đoạn tinh vi, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, chiếm đoạt và thiệt hại số tiền lên đến hàng trăm nghìn tỷ đồng. Phiên tòa phúc thẩm đang tiếp tục được tiến hành để xem xét các kháng cáo và làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan.
Theo: VTC News